Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir kavramdır; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Tadıma yakmadan girişmek doğru olur, çünkü çubuğun çıplak kokusu size bir başlangıç ölçüsü verir bilhassa yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir noktadır. Burada no. 1 tubos aroma profili benzeri tüple korunan bir kutu ile no. 2 torpedo nasıl içilir gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Soğuk çekişte ağıza gelen tat ne kadar net ise yoğunluk o ölçüde fazla sayılır hem de bu basit adım sonraki tüm yorumları daha güvenilir bir temele dayandırır. Notu hemen yazmak gerekir, çünkü bellek kısa sürede silikleşir. Her çubuğu birkaç kez denemek hatayı önler zira gürültülü ortamlarda hafif notalar kolayca kaçırılır. Yoğunluk tek başına iyilik ölçüsü sayılmaz; sadece şiddeti anlatır. Bu yüzden ilk tadımda acele etmemek hem de kriterleri önceden netleştirmek en doğru yol olur. Ölçüt belli olunca her puro aynı terazide tartılır ve notlar birbiriyle destekler. Tadım sırasında dikkat dağıtıcı şeyler kenarda durursa odaklanma güçlenir.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir sigarillonun aroması baştan sona değişir; bu yüzden aroma gücünü tek seferde ölçmek yanıltıcıdır ayrıca baştan acele edip hüküm vermek sık görülen bir yanlıştır. İlk üçte birlik bölümde koku genellikle yumuşak ama net başlar tabii ki bu sıralama her üründe aynen tekrar etmeyebilir. No. 3 tubos tadım notları gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer zira asıl tat genellikle burada saklıdır. Orta bölümde aroma gücü sıklıkla yükselir ve notalar belirginleşir ve çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim eksik olur. Petit churchills tadım notları benzeri kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş gelir nitekim bu yüzden yavaş ilerlemek fayda getirir. Sonlara doğru ısı yükseldiğinden sertçe tonlar baskın olabilir gerçekten ısınmış tütün kendi karakterini yalnızca ortalarda ortaya koyar. Her evre için ayrı bir puan yazmak daha adil değerlendirme verir. Bölümlerin geçişi genellikle net olmaz, bu yüzden yaklaşık olarak üçe ayırmak işinizi görür. Geçişleri yakalamak için nefes sıklığını değiştirmemek önemlidir. Çok sık nefes almak ısıyı artırır hem de tadı çarpıtır.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Yoğunluğu sayıya dökmek kişisel yorumu daha okunur hâle getirir her zaman aynı aydınlatma ve sessiz bir ortam tercih edilmelidir. Birden beşe uzanan bir ölçek çoğu tadımcı için işe yarar bu da değerlendirmeleri kişiden kişiye daha tutarlı yapar. Bir hafif aromayı, beş de damakta baskın duran güçlü aromayı anlatır böylece odak bölünmez ve not doğruluğu artar. Romeo y julieta petit julietas gibi ince ve kısa bir çubuk çoğunlukla düşük puanlarda yer alır ve sonradan okunduğunda hangi noktayı kastettiğiniz kolayca hatırlanır. Petit julietas 25'lik neye benzer gibi aynı boydaki bir kutu ise tatlı tonları yüzünden benzer bir puan alabilir aksi halde aynı çubuk iki ayrı not çıkarabilir. Puanı yazmadan önce en az üç nefes yapmak gerekir diğer taraftan yarım notlar yazmak gereksiz bir karmaşa getirir. Skalayı her tadımda değiştirmemek kıyaslamayı mümkün kılar. Ölçeğin ortası en çok tercih edilen puandır, çünkü ılımlı çubuklar çoğunluğu oluşturur. Uçlardaki notlar gerçekten belirgin durumlarda kullanılmalıdır. Böylece kayıtlar anlamlı kalır.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çap, yanışın sıcaklığını ve aroma gücünü doğrudan değiştirir bu yüzden kül çizgisinin eşit ilerlemesini de gözlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk yanar, dolayısıyla baharatlı tonlar erken öne çıkar nitekim ince çubuklarda ısı artışı belirgin biçimde hızlıdır. Petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca gözlemlersiniz yanma temposu de aromayı doğrudan etkileyen bir etkendir. Kalın gövdelerde duman daha serin akar ama notalar daha geç açılır ve bu hız aromanın okunma süresini kısaltır. Regalias de londres yoğunluğu nasıl gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi güzel gösterir küllenme düzensizse yorum kısmına eklenmelidir. Yavaş yanış aromayı daha okunur yapar fakat şiddetini düşürmez aksine geniş gövdede duman daha geniş bir alana yayılır. Bu yüzden kalınlığı kayıtlara eklemek gerekir. Değişik kalınlıklarda iki çubuğu aynı günde tadarken ilk olarak dar çaplıyı ardından geniş çaplıyı içmek iyi olur. Böylece güçlü tat ince olanın tadını gölgelemez. İkisi arasındaki ara zamanı yaklaşık yarım saat tutulmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Lezzet iki yoldan gelir: dildeki tat ile burnun yakaladığı aroma hâlbuki ikisi karşılıklı tamamlar ama eş anlamlı değildir. Gücü dikkatle yorumlamak için ikisini ayrı kaydetmek gerekir bu ayrım ilk bakışta önemsiz gelse de sonuçları epey değiştirir. Dumanı ağızdan bırakırken burundan hafifçe çıkarmak burun geçişi denemesidir mesela ılık bir nefes kokuyu çok zengin gösterir. Short churchills gibi kremsi bir robusto bu denemede koku katmanını net gösterir ayrıca nezle halindeyken denenen değerlendirmeler sağlam sayılmaz. Short sports neye benzer gibi ince bir çubuk de fındıksı tonu daha hızlı bırakır sert bir nefes de ince tonları siler. Yoğunluk damakta düşük ama burunda yüksek çıkabilir benzer biçimde ağır bir yemekten sonra algı körelir. Bu iki notu yan yana koymak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayrı yazmak kafa karışıklığını önler. Yeni başlayan tadımcılar açısından önce koku yoluyla algılanan ipuçlarına odaklanmak işi basitleştirir. Zamanla dil kısmı da detay vermeye başlar. Farklı aromaları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak algıyı güçlendirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Damak doyduğunda yoğunluk gerçekte olduğundan düşük algılanır üstelik öğün aralarında deneme yapacaksanız bu ayrıntı iyice değer kazanır. Bu yüzden her denemeden önce ılık su içmek yararlı olur bu basit önlem yoğunluğun olduğu gibi görmenizi mümkün kılar. Wide churchills neye benzer gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa sade soda daha uygundur çünkü yorgun bir ağız en belirgin aromayı dahi silik hissettirir. Sade kahve kakao tonlarını güçlendirir, tatlı içecek ise notaları gölgeler üstelik buzlu sıvılar dili uyuşturur hem de tat algısını düşürür. Puritos serisi aroma profili benzeri ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri su ile daha net anlaşılır o nedenle hazırlık aşaması ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her seferinde aynı seçmek kıyası bozmaz gerçekten tatlı içecekten sonra keskin tonlar olduğundan güçlü hissedilir. Yemekten hemen sonra tadım yapmak önerilmez. Kahve ve su haricinde çay de düşünülebilir; asıl mesele seçimin sade olmasıdır. Ağız temizlendikten sonra iki üç dakika beklemek faydalıdır. Aceleyle girişilen değerlendirme çoğunlukla hatalı sonuçlanır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Küçük çubuk formatında içim kısa olduğundan aroma dalgalanması daha az bir alanda kalır ayrıca ilk izlenim bu boylarda çabucak silinebilir. Dolayısıyla ilk çekişler ve son çekişler arasındaki oynamayı yakalamak daha zordur bu yüzden küçük bir çubuk uzun bir puroya oranla daha sabırlı incelenmelidir. 20 club sigarillo aroma profili gibi club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır ve yoğunluğu gözlemeyi kolaylaştırır çünkü her çekişin ağırlığı daha fazladır. 20 mini sigarillo benzeri mini ölçü ise sedir notasını hızla gösterip sona erer zira geçiş dakikalar değil birkaç çekişte gerçekleşir. Mini ölçülerde iki çubuk tadmak tek çubuktan daha sağlam izlenim sunar bu sebeple düzenli ve dengeli çekiş önerilir. Kutu kokusu yakmadan önceki ilk izlenimi oluşturur dolayısıyla yazmayı çubuk yanarken değil de bitişten hemen sonra denemek kolaylık sağlar. Bunu ayrı kaydetmek iyidir. Boy küçüldükçe tat katmanı azalır, ama yoğunluk hissi korunabilir. Bu yüzden sigarillo notlarını puro notlarıyla doğrudan karşılaştırmamak gerekir. Ayrı bölüm kullanmak işe yarar.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Bir defalık bir deneme yoğunluk hakkında kesin bir fikir vermez demek ki her deneme önceki denemenin üzerine eklenir. Ruh hali, ortam ve zaman algıyı değiştirir bu alışkanlık üç dört tadımdan sonra gözle görülür fayda verir. Dolayısıyla küçük bir tadım defteri açmak fayda sağlar aksi takdirde benzer notalar her seferinde baştan keşfedilir. Yıl dönümü sürümü puro gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında kakao notası değişiyor mu anlaşılır üstelik aynı çubuğa geri dönüp göz atmak ilerlemeyi ölçmenizi mümkün kılar. Kalın gövdeli beşli kutu benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu da zaman kaybına yol açar. Tarih, çubuk ismi ile puan tabloya yazılmalı gerçekten en eski kayıtlar ileride açıldığında şaşırtıcı farklar barındırır. Notlar birbirinden iki puandan fazla sapma varsa şartlar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçeğiniz netleşir. Defterde öz ifadeler ayrıntılı paragraflardan daha kullanışlıdır. Mesela orta bölüm güçlü ahşap kokusu şeklinde bir kayıt yeterli olur. İleride okunduğunda anlaşılır olmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Gövde, dumanın damaktaki dokusunu tarif eder; aroma gücü ise tatların belirginliğidir zira bu iki özellik aynı doğrultuda hareket göstermek mecburiyetinde olmaz. Bu iki kavram sıklıkla birbirinin yerine anılır, oysa bağımsız ölçülür bu ikisini ayrı düşünmek sonuçta daha gerçekçi bir yorum doğurur. El principe neye benzer gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olsa da sedir tonunu net taşıyabilir örneğin ağır bir içim zayıf bir aromayla birleşebilir. La cabaña nasıl içilir benzeri dengeli bir kutu ise orta gövdeyle badem notasını yüksek tutar kaldı ki ağır bir içim aromasız de olabilir. Yani hafif içimli bir puro yüksek aroma sunabilir aksi hâl de geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki puan yazmak işe yarar bu nedenle tek ifadeyle yoğun yazmak yerine ikisini ayrı yorumlamak iyidir. Gövdeye bakıp aroma gücünü hesaplamak yanıltır. Birbirine yakın gövdeli iki ürün arasında yoğunluk ayrımı aramak ince bir iştir. Bu becerinin ilerlemesi zaman ve tekrarlı not tutmayı ister. Sonuçta en güvenilir kriter kendi tercihiniz olacaktır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Ortam, yoğunluk algısını en az tütün kadar şekillendirir yani en iyi tadım şartları değiştirmemekle başlar. Nemi düşük bir havada tütün çabuk yanar böylece keskin tonlar öne geçer bu sebeple oda şartlarını de deftere geçirmek yararlıdır. Çok nemli havada de çekiş ağırlaşır ve lezzet bastırılır sıcaklık de yaprağın ısınma hassasiyetini değiştiren ayrı bir değişkendir. La prado aroma profili gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın koruduğu durumu hesaba katmak gerekir aksi halde farklı günlerde ortaya çıkan puan farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu yoğunluğu nasıl gibi orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda denenirse fark daha doğru görülür değerlendirme günü seçerken bu etkeni hesaba katın. Temiz hava ortamdaki yabancı kokuları dağıtır, yoğun koku ise koku duyusunu bozar hâlbuki asıl etken sıklıkla ortamdaki hava veya koku olur. Tadımı hep benzer koşullarda tekrarlamak en güvenilir yoldur. Kapalı bir odada duman yoğunlaşırsa ikinci denemenin aroması yanlış okunabilir. Kapı aralığı bırakmak genellikle yeterlidir. Hava akımı fazla sertse yanış düzeni bozulur.